X
تبلیغات
علوم زمین - نام‌های دیگر صورت‌های فلکی
گروه زمین شناسی
نام‌های دیگر صورت‌های فلکی

در زبان فارسی برای دسته‌ای از صورت‌های فلکی (پیکرهای آسمانی) که از قدیم شناخته شده بودند نام‌های گوناگونی بکار رفته است. بسیاری از آنها انواع نامهای عربی یا فارسی بکاررفته در متون قدیمی‌تر هستند. این نامهای مترادف و برابرهای انگلیسی آنها در زیر می‌آیند:

 

نام فارسی

نام‌های دیگر در متون فارسی

نام‌های انگلیسی

آبمار

مار آبی، نرمار، هیة الماء

Hydrus

آتشدان

مجمره، عودسوز، محراب نفاطه، الببغاء

Ara

ارابه‌ران

ممسک‌الاعنه، ممسک العِنان، عناندار، صاحب المعز

Auriga

اژدها

تنین، جوزهر (عربی‌شده گوزهر فارسی)، هَشتَنبَر

Draco

اسب بزرگ

فرس اعظم، فرس ثانی، اسب بالدار

Pegasus

اسب کوچک

فَرَس اول، قطعةالفَرَس، پاره‌اسب

Equuleus

اسکنه

قلم

Caelum

آفتاب‌پرست

حرباء

Chamaeleon

بادبان

شراع

Vela

بزغاله

جُدَی، بُزیچه چرخ، بز دریایی، بزماهی

Capricornus

برساووش

بَرَنده سر دیو، برنده سر غول، سوار، حامل رأس الغول، دیوکش

Perseus

بره

حَمَل

Aries

پیاله

جام، کاسه بزرگ، باطیه، معلف

Crater

پیکان

تیر، سهم

Sagitta

تاج جنوبی

اکلیل جنوبی، افسر، قبه

Corona Australis

تاج شمالی

فُکّه، اکلیل شمالی، کاسه درویشان، کاسه یتیمان، کاسه لئیمان، قصعةالمساکین

Corona Borealis

تازی‌ها

سگ‌های تازی، سگ‌های شکاری

Canes Venatici

ترازو

میزان، پله

Libra

تک‌شاخ

-

Monocerus

تلسکوپ

-

Telescopium

تلمبه

مفرغة الهواء، تلمبه بادی

Antlia

تور

تور ماهیگیری، تاربست، شبکه

Reticulum

توکان

طوقان

Tucana

جوی

نهر، رودخانه فلکی، نهر الاردن

Eridanus

چلپاسه

سوسمار، مارمولک، بزمجه

Lacerta

چلیپا

صلیب جنوبی

Crux

خرچنگ

سرطان

Cancer

خرس بزرگ

دب اکبر، هفت اورنگ، ارابه داوود، بنات نعش کبری

Ursa Major

خرس کوچک

دب اصغر، هفت اورنگ کوچک، سریر فلک

Ursa Minor

خرگوش

اَرنَب

Lepus

دُرنا

-

Grus

دلفین

-

Delphinus

دَلو

ریزنده آب، ساکب‌الماء، دال

Aquarius

دوپرگار

پرگار

Circinus

دوپیکر

جوزا، تؤمان

Gemini

دوشیزه

عذرا، خوشه، سنبله

Virgo

ذات‌الکرسی

خداوند کرسی، سرور تخت

Cassiopeia

روباهک

روباه، ثعلب

Vulpecula

زانوزده

برزانونشسته، الجاثی علی رکبتیه، پهلوان، راقص، هرکول

Hercules

زرافه

-

Camelopardalis

زن برزنجیر

اِمرأة المُسلسله، ناقه، زن زنجیری، زن در زنجیر، شاهزاده

Andromeda

ساعت

-

Horologium

سپر

-

Scutum

سکستان

السدس

Sextans

سگ بزرگ

کلب اکبر، کلب الجبار، سگ کلان

Canis Major

سگ کوچک

کلب اصغر، کلب مقدم، الغمیصاء، تریشگ (از پارسی میانه)

Canis Minor

سنگتراش

کارگاه، حَجّار

Sculptor

سه‌پایه (نقاش)

آلةالمصور

Pictor

سه‌سو

مثلث، الاشراط

Triangulum

سیاه‌گوش

وشق

Lynx

سیمرغ

عنقاء، ققنوس

Phoenix

شاه‌تخته

کشتی، تیر حمال، السفینةالطائر

Carina

شکارچی

جبار، راعی، النسق، بزرگ‌منش

Orion

شَلیاق

چنگ رومی، دیگ‌پایه، یک‌پایه، سه‌پایه، لورا (از لاتین)، اثافی، نسر واقع، سلحفات، بربط، الصنج، کَشَف

Lyra

شیر

اسد، شیر سپهر

Leo

شیر کوچک

اسد اصغر

Leo Minor

طاووس

-

Pavo

عقاب

-

Aquila

قطبنما

-

Pyxis

قنطورس

سنطوروس، ظلیم

Centaurus

قیفاووس

سلطان، ملتهب

Cepheus

کبوتر

حمامه

Columba

کژدم

عقرب

Scorpius

کشتی‌دم

دنباله کشتی

Puppis

کلاغ

غُراب، زاغ

Corvus

کمان

قوس، رامی، کماندار، کمانگیر، تیرانداز، نیم‌اسب

Sagittarius

کوره

تنور

Fornax

کوهمیز

میز، میز صحرائی

Mensa

گاو

ثور

Taurus

گاوران

عوّا، گاوچران، بقار، صیّاح، حارس‌الشمال، حارس‌السماء، بورطیس حارس، طاردالدب

Boötes

گرگ

سبع

Lupus

گونیا

خطکش، تراز

Norma

گیسو

گیسوان برنیکه

Coma Berenices

مار

حیّه

Serpens

مار باریک

شجاع

Hydra

مارافسای

حوّاء، حامل مار

Ophiuchus

ماکیان

دجاجه، قو، مرغ، طایر، اوز العراقی، الفوارس

Cygnus

ماهی

حوت، حوتین، سمکه، دوماهی، ماهی سپهر

Pisces

ماهی پرنده

-

Volans

ماهی جنوب

حوت جنوبی

Piscis Austrinus

ماهی زرین

ماهی طلایی، طلاماهی، ابوسیف

Dorado

مثلث جنوبی

-

Triangulum Australe

مرغ بهشتی

پرنده بهشتی

Apus

مگس جنوبی

مگس، ذبابه

Musca

میکروسکوپ

-

Microscopium

نهنگ

قیطُس، هیولای دریایی، مجمع الکواکب، کَهت (از پارسی میانه)

Cetus

هَشتَک

ثُمن، اُکتان

Octans

هندی

-

Indus

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دهم اسفند 1390ساعت 20:14  توسط گروه زمین شناسی استان مازندران  |